Formele en informele economie
Wat mij altijd is blijven intrigeren is de rol van de informele economie. Die er altijd is, welke formele economie er ook is. Welke Staatsstructuur dan ook. De informele economie wordt omschreven als al die (economische) activiteiten die niet in officiële statistieken, zoals de Nationale Rekeningen, tot uitdrukking komt . Denk aan het huishoudelijk werk ( huisvader, huismoeder), het opvoeden, burenhulp, vriendendiensten, zelf verbouwen van groenten. Diensten die over en weer met gesloten beurzen kunnen plaatsvinden of via informele betaling. Op het moment dat bedrijven, firma’s , overheids- en maatschappelijke organisaties worden betrokken is de overgang naar formele economie een feit.
Nu er alom krapte is op de arbeidsmarkt is het extra interessant om de informele economie te bekijken. Laat ik daarbij inzoomen op senioren.
Een van de vragen waarop het onderzoek “hoe voorkom je dat ouderenzorg veroudert” dat in het voorjaar van 2022 werd gepresenteerd, was wie kan nog zorg en ondersteuning bieden. Daarbij een onderscheid te maken naar professionele hulpverlening en die van vrijwilligers en mantelzorg. Voeg daar burenhulp, vriendendiensten en familiehulp aan toe dan kom je op de informele economie. Alle aandacht en activiteiten die senioren voor en onder elkaar doen vallen hier in de meeste gevallen ook onder. Nu er tot in lengte van jaren tekort aan professionele ondersteuning zal zijn, ondanks alle pogingen die ondersteuning op peil te houden, lijkt het goed de mogelijkheden van de “informele ondersteuning” daar waar mogelijk verder te benutten. In het besef dat ook vrijwilligersinzet en mantelzorg zijn grenzen kent.
De formele economie kan niet zonder de informele. Maar je moet wel oog houden voor de nodige spanningen tussen beide. Zo kan sprake zijn van niet gewenste verdringing van betaalde inzet door niet betaalde, en omgekeerd. Hoor je aan de andere kant ook wel eens dat professionals de vrijwilligersinzet willen hebben op door hun gewenste tijdstippen, die nou net niet die van de vrijwilligers zijn. Verloopt de communicatie wel eens lastig . Vaak kleine kwesties, die wel grote gevolgen hebben voor de motivatie. Het samenspel tussen formele en informele economie is dus een spannende uitdaging. Maar de informele economie zou best eens wat meer accent kunnen krijgen, door te vertrekken vanuit de manier waarop betrokkenen vanuit die informele sfeer hun steentje willen bijdragen. Zie de informele sector niet als sluitstuk.